BITS News

Luật sở hữu trí tuệ & bản quyền

Luật sở hữu trí tuệ Việt Nam, được Quốc hội Việt Nam khoá XI trong kỳ họp thứ 8 thông qua ngày 29 tháng 11 năm 2005 và có hiệu lực vào ngày 1 tháng 7 năm 2006, là luật quy định về quyền tác giả, quyền liên quan đến quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp, quyền đối với giống cây trồng và việc bảo hộ các quyền đó.

  1. Quyền sở hữu trí tuệ: quyền của tổ chức, cá nhân đối với tài sản trí tuệ, bao gồm quyền tác giả và quyền liên quan đến quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng
  2. Quyền tác giả: quyền của tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm do mình sáng tạo ra hoặc sở hữu
  3. Quyền liên quan đến quyền tác giả: quyền của tổ chức, cá nhân đối với cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hóa
  4. Quyền sở hữu công nghiệp: quyền của tổ chức, cá nhân đối với sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn, nhãn hiệu, tên thương mại, chỉ dẫn địa lý, bí mật kinh doanh do mình sáng tạo ra hoặc sở hữu và quyền chống cạnh tranh không lành mạnh
  5. Quyền đối với giống cây trồng: quyền của tổ chức, cá nhân đối với giống cây trồng mới do mình chọn tạo hoặc phát hiện và phát triển hoặc được hưởng quyền sở hữu
  6. Tên thương mại: tên gọi của tổ chức, cá nhân dùng trong hoạt động kinh doanh để phân biệt chủ thể kinh doanh mang tên gọi đó với chủ thể kinh doanh khác trong cùng lĩnh vực và khu vực

Ở bài viết này BITS sẽ chỉ nêu rõ cho các bạn hiểu rõ về quyền tác giả & luật sở hữu trí tuệ, bản quyền.

Quyền tác giả là quyền của tổ chức, các nhân đối với tác phẩm do mình sáng tạo ra hoặc sở hữu. Quyền tác giả được ghi nhận cho các tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học như sách, bài giảng, tác phẩm âm nhạc, tác phẩm sân khấu, tác phẩm điện ảnh, tác phẩm tạo hình và mỹ thuật ứng dụng, tác phẩm nhiếp ảnh, tác phẩm kiến trúc, phần mềm máy tính. Quyền tác giả tự động phát sinh từ thời điểm tác phẩm được định hình dưới một hình thức vật chất nhất định, bất kể tác phẩm đã công bố hay chưa công bố, đã đăng ký hay chưa đăng ký.

Quyền tác giả tại Việt Nam

Quyền tác giả tại Việt Nam đã được quy định chi tiết trong Bộ Luật Dân sự 2005, Luật Sở hữu trí tuệ và Nghị Định 100/NĐ-CP/2006 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật Dân sự Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả và quyền liên quan. Theo đó, Quyền tác giả là quyền của tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm do mình sáng tạo hoặc sở hữu, bao gồm các quyền sau đây:

1. Quyền Nhân thân
- Đặt tên cho tác phẩm
- Đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm; được nêu tên thật hoặc bút danh khi tác phẩm được công bố, sử dụng;
- Công bố tác phẩm hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm;
- Bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm, không cho người khác sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả.

2. Quyền tài sản
- Làm tác phẩm phái sinh;
- Biểu diễn tác phẩm trước công chúng;
- Sao chép tác phẩm;
- Phân phối, nhập khẩu bản gốc hoặc bản sao tác phẩm;
- Truyền đạt tác phẩm đến công chúng bằng phương tiện hữu tuyến, vô tuyến, mạng thông tin điện tử hoặc bất kỳ phương tiện kỹ thuật nào khác;
- Cho thuê bản gốc hoặc bản sao tác phẩm điện ảnh, chương trình máy tính. Tác phẩm được bảo hộ theo cơ chế quyền tác giả là các tác phẩm trong lĩnh vực văn học, khoa học và nghệ thuật.

Trước khi đi sâu vào để tìm hiểu luật bản quyền và quyền tác giả, bạn nên biết về những quan niệm sai lầm của chúng ta về luật bản quyền và quyền tác giả.

  • Nếu không có chú thích về bản quyền, thì không có bản quyền.
  • Bạn viết bài trên Internet, thì đừng có kêu ca về bản quyền.
  • Cái gì trên mạng cũng là miễn phí hết.
  • Tác giả chẳng làm gì được tôi hết.
  • Đấu tranh đề giành lại quyền tác giả tốn thời gian, rắc rối và mất công.
  • Chỉ có những công ty lớn mới có quyền tác giả.
  • Phải nhờ đến luật sư hoặc pháp luật mới can thiệp được.
  • Tôi chẳng sợ vì tác giả là người nước ngoài, tôi đang ở Việt nam.
  • Dù có sao chép lại, nhưng tôi làm vì mục đích phi thương mại và chia sẻ.
  • Tôi không biết về luật này, nên tôi vô tội.
  • Tuy tôi không xin phép tác giả, nhưng tôi có để link đến bài gốc và ghi rõ nguồn.

Trên đây là những quan niệm rất sai lầm của chúng ta về luật bản quyền. Có thể ở Việt nam, luật bản quyền chưa được phổ biến rộng rãi cho nên vẫn tồn tại những sai lầm như trên trong ý thức của chúng ta. Bạn nên biêt rằng, thông tin trên mạng bao gồm bài viết, hình ảnh, tutorial, video clip được gọi là sản phẩm trí tuệ và được bảo vệ bởi luật bản quyền. No chỉ miễn phí chỉ khi bạn đọc, làm theo và sử dụng cho mục đích cá nhân. Nhưng nó không miễn phí cho bạn sao chép và lấy làm của mình.

Do vậy việc bảo vệ luật bản quyền và tôn trọng quyền tác giả là việc nên làm vì thứ nhất nó vi phạm pháp luật và thứ hai “ăn cắp” một cái gì đó dù là sản phẩm trí tuệ đều không phù hợp với đạo đức và truyền thống của người Việt Nam.

Dưới đây là sơ lược qua những thông tin về bản quyền mà bạn cần biết

  • Luật bản quyền áp dụng trên mạng internet
  • Theo luật Mỹ, những gì bạn viết ra sẽ được luật bản quyền bảo vệ ngay khi nó được viết ra mà không cần phải khai báo.
  • Bạn có thể sử dụng những thông tin có bản quyền dưới dạng trích dẫn và không vượt quá 500 từ hoặc 10% bài viết.
  • Bạn phải hỏi tác giả và được cho phép mới được sử dụng hoặc dịch sang tiếng khác.
  • Hầu hết mọi thứ đều có bản quyền, do vậy bạn nên tạo thói quen biết tôn trọng luật bản quyền.
  • Khi bị kiện ra tòa, bạn không thể chỉ nói “tôi không biết luật”, điều đó không bào chữa cho hành vi của bạn.
  • Đăng tải bài viết (dù có đường link dẫn nguồn) mà chưa hỏi ý kiến vẫn là vi phạm luật bản quyền.
  • Xin phép được sử dụng thông tin có bản quyền giúp bạn tránh nhiều rắc rối.

Việc xác định bản quyển & quyền sở hữu trí tuệ là không quá khó khăn.

  • Tìm lại ngày giờ bạn post bài viết đó, thiết kế sản phẩm đó.
  • Nguồn đến hình minh hoạ bài viết
  • Ý tưởng ban đầu để bạn viết bài viết hay thiết kế.
  • Xuất xứ của bài viết
  • Chụp lại ảnh màn hình những dữ liệu trong Database có thể chứng minh được thời gian bạn viết bài đó.
  • Ngày bạn lưu lại bài viết, sản phẩm đó vào máy tính (nếu bạn viết bài offline)
  • Tìm nhân chứng để chứng minh cho bạn (thành viên của diễn đàn hoặc những người bạn biết cũng có thể được)

Những bước để yêu cầu giải quyết và đòi lại công bằng các bạn tham khảo:

Và BITS muốn nói: “Chúng tôi giữ mọi bản quyền về quyền tác giả và quyền sở hữu trí tuệ trong mọi sản phẩm của chúng tôi (dù là các bản layout, demo xem trước, các files design – thiết kế ban đầu). Xin quý khách vui lòng không chia sẻ sản phẩm, sửa đổi sản phẩm hoặc chuyển giao sản phẩm cho bên thứ 3 khi chưa được sự đồng ý của những người có quyền đưa ra quyết định thuộc công ty BITS”.

Xin cảm ơn!

(Bài viết có sự tham khảo từ http://vi.wikipedia.org và http://www.izwebz.com)

Báo Giá!